Analyseer de leesbaarheid van je tekst
Leesbaarheidsformules begrijpen
Ontdek de verschillende formules die worden gebruikt om leesbaarheid te beoordelen en hoe je hun scores interpreteert.
Flesch Reading Ease
De Flesch Reading Ease-score is een van de meest gebruikte leesbaarheidsformules. Hogere scores duiden op materiaal dat makkelijker te lezen is, terwijl lagere scores op moeilijkere tekst wijzen. De formule houdt rekening met zinslengte en aantal lettergrepen.
Interpretatie van de score
Hogere scores duiden op grotere leesbaarheid.
Flesch-Kincaid Grade Level
De Flesch-Kincaid Grade Level-formule vertaalt de Reading Ease-score naar een Amerikaans leerjaarniveau. Ze vertelt welk schooljaar iemand voltooid moet hebben om je content te begrijpen. De formule gebruikt dezelfde metingen (zinslengte en lettergrepen) maar levert een leerjaar-score op.
Interpretatie van de score
Lagere scores duiden op grotere leesbaarheid.
Gunning Fog Index
De Gunning Fog Index schat het aantal jaren formele scholing dat iemand nodig heeft om de tekst bij eerste lezing te begrijpen. Hij houdt rekening met zinslengte en het percentage complexe woorden (drie of meer lettergrepen).
Interpretatie van de score
Lagere scores duiden op grotere leesbaarheid.
Coleman-Liau Index
De Coleman-Liau Index is gebaseerd op karakters in plaats van lettergrepen en is daardoor ideaal voor geautomatiseerde analyse. Hij schat het Amerikaanse leerjaarniveau dat nodig is om de tekst te begrijpen en focust op karakters, wat eenvoudiger te berekenen is.
Interpretatie van de score
Lagere scores duiden op grotere leesbaarheid.
SMOG Index
De SMOG Index (Simple Measure of Gobbledygook) schat de jaren scholing die nodig zijn om een tekst te begrijpen. Hij is bijzonder nauwkeurig voor gezondheidscommunicatie en wordt vaak gebruikt in de zorg. SMOG focust op polysyllabische woorden en wordt berekend op een steekproef van 30 zinnen.
Interpretatie van de score
Lagere scores duiden op grotere leesbaarheid.
Automated Readability Index
De Automated Readability Index (ARI) richt zich op het aantal karakters per woord in plaats van lettergrepen, vergelijkbaar met de Coleman-Liau Index, waardoor de berekening eenvoudiger is. Hij geeft een schatting van het Amerikaanse leerjaarniveau dat nodig is om de tekst te begrijpen.
Interpretatie van de score
Lagere scores duiden op grotere leesbaarheid.
Linsear Write Formula
De Linsear Write-formule werd ontwikkeld voor de Amerikaanse luchtmacht om de leesbaarheid van technische handleidingen te berekenen. Ze telt 'eenvoudige woorden' (twee lettergrepen of minder) en 'moeilijke woorden' (drie lettergrepen of meer) in een steekproef van 100 woorden en past vervolgens een formule toe om het leerjaarniveau te berekenen.
Interpretatie van de score
Lagere scores duiden op grotere leesbaarheid.
FORCAST Formula
De FORCAST-formule werd specifiek ontwikkeld om technische documenten en formulieren te beoordelen, in plaats van doorlopende tekst met volledige zinnen. Ze gebruikt alleen het aantal éénlettergrepige woorden in een steekproef van 150 woorden om het leerjaarniveau te bepalen. 'N' is het aantal éénlettergrepige woorden in de steekproef.
Interpretatie van de score
Lagere scores duiden op grotere leesbaarheid.
Powers-Sumner-Kearl Formula
De Powers-Sumner-Kearl-formule is ontworpen om de leesbaarheid van teksten op basisschoolniveau en kinderboeken te beoordelen. Ze wordt doorgaans gebruikt voor content gericht op klassen 1-6 en is minder nauwkeurig voor hogere leerjaren.
Interpretatie van de score
Lagere scores duiden op grotere leesbaarheid.
Waarom verschillende formules verschillende resultaten geven
Elke leesbaarheidsformule meet andere aspecten van tekstcomplexiteit. Sommige kijken naar zinslengte, andere naar woordlengte of aantal lettergrepen. Voor een nauwkeuriger beoordeling kun je het gemiddelde van meerdere formules nemen en de formule aanpassen aan je specifieke publiek en contenttype.
Hoe leesbaarheid verbeteren
- Gebruik kortere zinnen (gemiddeld 15-20 woorden)
- Kies eenvoudigere, gangbare woorden
- Gebruik de bedrijvende vorm in plaats van de lijdende vorm
- Breek lange alinea's op in kleinere stukken
- Gebruik opsommingstekens en lijsten voor complexe informatie
- Gebruik koppen om informatie te ordenen
Wat is een goede Flesch-score?
Flesch Reading Ease loopt van 0 tot 100, en een hogere score betekent een makkelijkere tekst. In How to Write Plain English legde Rudolf Flesch het minimum voor helder Engels op 60 en vroeg hij minstens 80 voor teksten in spreektaal voor consumenten.
| Score | Schoolniveau |
|---|---|
| 90–100 | Leerjaar 5 |
| 80–90 | Leerjaar 6 |
| 70–80 | Leerjaar 7 |
| 60–70 | Leerjaar 8 tot 9 |
| 50–60 | Leerjaar 10 tot 12 |
| 30–50 | Hoger onderwijs |
| 0–30 | Afgestudeerd in het hoger onderwijs |
Flesch stemde de coëfficiënten van de formule in 1948 af op Engelse teksten. Een score voor een andere taal is dus een ruwe indicatie.
Schrijf je voor een bepaalde lezer? Bepaal eerst diens leesniveau voordat je op een score mikt. Voor de lengte: bekijk hoeveel pagina's de tekst beslaat en hoe lang hij duurt als je hem voorleest.
Hoe het overzicht zijn doelen bepaalt
De doelen voor consumenten en heldere taal volgen Flesch. Leerjaar 6 past bij zijn score van 80 voor teksten voor consumenten, en leerjaar 9 is de bovenkant van de band die hij bij zijn minimum van 60 gaf.
Patiëntinformatie mikt op leerjaar 6, omdat een overzichtsartikel in American Family Physician voor voorlichtingsmateriaal voor patiënten een leesniveau van de zesde klas of lager aanraadt.
Academische teksten mikken op het niveau van het hoger onderwijs, hoogstens leerjaar 16, de band die Flesch tussen de scores 30 en 50 plaatste.
De zinnenkaart scoort elke zin apart met de leerjaarformule van zijn taal, buiten het Pools en het Russisch met Flesch-Kincaid, en markeert zinnen die vier of meer leerjaren boven het doel liggen.
De leestijd gaat uit van 238 woorden per minuut, de gemiddelde snelheid van stil lezen bij non-fictie in de meta-analyse van Brysbaert uit 2019.
Scores voor teksten in andere talen
LIX telt de gemiddelde zinslengte op bij het percentage lange woorden, woorden met meer dan zes letters. RIX deelt het aantal lange woorden door het aantal zinnen. Geen van beide telt lettergrepen, en zo kon Björnsson met LIX kranten in 11 talen vergelijken.
LIX = woorden ÷ zinnen + 100 × lange woorden ÷ woorden; RIX = lange woorden ÷ zinnen
Voor de formules met lettergrepen worden de lettergrepen geteld aan de hand van de klinkers van elke taal. Het Engels houdt zijn eigen spellingregels.
Vragen over leesbaarheidsscores
Wat is een goede score voor Flesch Reading Ease?
Mik op 60 of meer voor heldere taal en op 80 of meer voor teksten in spreektaal voor consumenten. Dat zijn de minimumwaarden die Rudolf Flesch in How to Write Plain English noemde.
Op welk leesniveau schrijf je patiëntinformatie?
Op het niveau van de zesde klas of lager. Een overzichtsartikel in American Family Physician raadt dat niveau aan voor voorlichtingsmateriaal voor patiënten.
Werkt de checker ook voor teksten die niet in het Engels zijn?
Ja, met beperkingen. Hij telt woorden en lettergrepen in de taal van de tekst en voegt LIX en RIX toe, die letters tellen in plaats van lettergrepen. De Engelse formules voor het leerjaar blijven draaien, dus lees ze als een ruwe indicatie. Poolse teksten krijgen ook FOG-PL en de Pisarek-index, Russische teksten de aanpassing van Flesch door Oborneva. Japanse teksten krijgen alleen tellingen.
Wordt mijn tekst ergens geüpload?
Nee. De analyse draait in je browser en de tekst gaat niet naar een server. Hij staat in de lokale opslag van deze browser, zodat het uitgebreide rapport hem kan openen.
Bronnen
- Flesch, R. (1948). A new readability yardstick. Journal of Applied Psychology, 32(3), 221–233.
- Flesch, R. (1979). How to Write Plain English, chapter 2.
- Kincaid, J. P., Fishburne, R. P., Rogers, R. L., & Chissom, B. S. (1975). Derivation of new readability formulas for Navy enlisted personnel.
- McLaughlin, G. H. (1969). SMOG grading: a new readability formula. Journal of Reading, 12(8), 639–646.
- Smith, E. A., & Senter, R. J. (1967). Automated Readability Index.
- Coleman, M., & Liau, T. L. (1975). A computer readability formula designed for machine scoring. Journal of Applied Psychology, 60(2), 283–284.
- Powers, R. D., Sumner, W. A., & Kearl, B. E. (1958). A recalculation of four adult readability formulas. Journal of Educational Psychology, 49(2), 99–105.
- Björnsson, C. H. (1983). Readability of newspapers in 11 languages. Reading Research Quarterly, 18(4), 480–497.
- Anderson, J. (1983). Lix and Rix: variations on a little-known readability index. Journal of Reading, 26(6), 490–496.
- Safeer, R. S., & Keenan, J. (2005). Health literacy: the gap between physicians and patients. American Family Physician, 72(3), 463–468.
- Brysbaert, M. (2019). How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate. Journal of Memory and Language, 109, 104047.